De arbeidsmarkt is een bijzonder competitieve markt en is daardoor efficiënt en effectief. Er zijn immers geen monopolies aan de aanbodszijde en op macroniveau ook niet aan de vraagzijde. Eén van de issues is wel dat de arbeidsmarkt voor sommige groepen uitkomsten geeft die als maatschappelijk onwenselijk worden beschouwt in Nederland.

Als laagproductieven op hun productiviteit betaald worden dan kan dit leiden tot lonen onder het bestaansminimum. Om deze uitkomsten te repareren hebben we een institutioneel raamwerk opgetuigd, denk aan cao’s, wettelijk minimumloon en de WAO. De grote vraag is hoe flex in dit plaatje past. Niet voor niets sprak Marolein ten Hoonte, de tweede spreker van de masterclass Trends over inclusiviteit. Maar is flexibiliteit wel te rijmen met inclusiviteit?

Het raamwerk voor de arbeidsmarkt dat we hebben is expres rigide. Als je de markt immers meer ruimte geeft dan zie je dat de uitkomsten op de arbeidsmarkt neigen naar de uitkomsten in meer markt georiënteerde economieën. We zien dat flexwerk en zzp de mogelijkheden vergroten voor werkgevers om werknemers minder te betalen en zo de CAO te omzeilen. Zet dit het huidige raamwerk onder druk en wat zijn de mogelijkheden voor toekomst?

We kunnen vasthouden aan het rigide raamwerk dat we hebben. Dan is het wel noodzakelijk om schijn-zzp en andere vormen van loonkostenverlaging afdwingen te voorkomen. Dat gaat nooit volledig lukken. Bovendien zien we dat huidige constructen ook prikkels geven om lang te blijven zitten op een plek en weinig te investeren in je eigen employeerbaarheid. Als jij te weinig waarde levert is het immers lastig om je te ontslaan.

Annemarie Muntz van Randstad  heeft een heel ander toekomstbeeld: ‘’flex is here to stay’’. Vasthouden aan het rigide raamwerk heeft te weinig ook voor werkgevers en we moeten ook kijken wat er buiten onze landsgrenzen gebeurd. Nederland en de bedrijven die hier gevestigd zijn moeten competitief blijven en flex hoort daarbij. De belangrijkste twee thema’s naast inclusiviteit zijn volgens Marjolein daarom aanpassingsvermogen en ontwikkeling. Werknemers moeten een groter aanpassingsvermogen hebben en dat garanderen we onder andere door goede scholing. Dat is het best voor de samenleving als geheel, al blijft het de vraag hoe we in de snelle en flexibele markt van de toekomst maatschappelijk onwenselijke uitkomsten repareren. Maar in de woorden van Annemarie: “daar moeten jullie jongeren je over buigen”.

Jurriaan Kalf is econoom en is begaan met veel maatschappelijke thema’s zoals pensioenen en arbeidsvoorwaarden. Hij schrijft op persoonlijke titel en je kunt hem ook volgen op tumblr.

 

Deel deze pagina

Moet je met een flexcontract ook een hypotheek kunnen krijgen?

Moet een zzp’er een uitkering krijgen als hij of zij ziek is?

Hoe bouw je als zelfstandige pensioen op?

Wie betaalt scholing als je steeds van baan wisselt en hoe zorgen we dat die wisselingen goed op elkaar aansluiten? 

Volg ons